Η επικείμενη επιτόπια επίσκεψη για μαθητές δίνει έμφαση σε κριτικά παιδαγωγικά και κοινωνιολογικά φαινόμενα που σχετίζονται με την τοπική κοινωνία. Τα βασικά καθοδηγητικά ερωτήματα επικεντρώνονται στην κατανόηση των τρεχουσών κοινωνικών συνθηκών, των μηχανισμών που διαμορφώνουν τις κοινωνικές δομές και της συνάφειας αυτών των πραγματικοτήτων από μια οπτική γωνία κριτικής γνώσης. Η έννοια του πολίτη ως ενεργός στάση στο παγκόσμιο πλαίσιο ενισχύει τους εκπαιδευτικούς στόχους, στοχεύοντας σε συμπεριφορικές και μεταγνωστικές αλλαγές μέσω βιωματικών μαθησιακών παρεμβάσεων. Οι μαθητές θα ασχοληθούν με καίρια ερωτήματα σχετικά με τον αντίκτυπο των προσωπικών τους συνηθειών στο άμεσο κοινωνικό τους περιβάλλον, την κατανόηση των κοινωνικών φαινομένων ως δομές της πραγματικότητας και τις ευθύνες τους απέναντι στη σχολική τους κοινότητα και όχι μόνο. Αυτή η εκπαιδευτική διαδικασία στοχεύει να ενθαρρύνει την κριτική σκέψη και την ενεργό συμμετοχή, εξοπλίζοντας τους μαθητές να συμβάλουν στην κοινωνική αλλαγή και να προωθήσουν αξίες που ευθυγραμμίζονται με τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης. Η επιτυχής εφαρμογή αυτών των εκπαιδευτικών προγραμμάτων περιλαμβάνει μια προσέγγιση πολλαπλών φάσεων: προετοιμασία πριν από την επίσκεψη, βιωματικές δραστηριότητες κατά την επίσκεψη πεδίου και ανατροφοδότηση μετά την επίσκεψη για την αξιολόγηση της αλλαγής συμπεριφοράς μέσω ποσοτικών μετρήσεων και στατιστικών αναλύσεων. Αυτή η δομημένη προσέγγιση εξασφαλίζει ολοκληρωμένη δέσμευση και προβληματισμό στο μαθησιακό ταξίδι των μαθητών.
Αναφορικά με την προσεχή επίσκεψη των μαθητών στο πεδίο, οι καθοριστικές ερωτήσεις που θα κατευθύνουν την ανάπτυξη των σχετικών δράσεων επικεντρώνονται στην Κριτική Παιδαγωγική καθώς και στα κοινωνιολογικά φαινόμενα που παρατηρούνται στην εν λόγω περιοχή. Συγκεκριμένα, τα ερωτήματα αυτά περιλαμβάνουν:
- ποια είναι η παρούσα κατάσταση στην τοπική κοινωνία,
- με ποιους τρόπους και μηχανισμούς διαμορφώνονται οι κοινωνικές δομές, και
- ποιος είναι ο λόγος που πρέπει να με ενδιαφέρει αυτή η πραγματικότητα, εστιάζοντας σε μια κριτική προσέγγιση της γνώσης.
Επιπλέον, η έννοια της Πολιτειότητας, ως στάση του ενεργού πολίτη στον παγκόσμιο χωροχρόνο, ενδυναμώνει και εμπλουτίζει τις προσδοκίες για το μαθησιακό αποτέλεσμα που επιδιώκεται μέσω της διδακτικής βιωματικής παρέμβασης (την οποία ονομάζουμε intervention και προσδοκούμε συμπεριφορικές και μεταγνωστικές αλλαγές). Κατόπιν της εν λόγω διαδικασίας, οι μαθητές καλούνται να απαντήσουν σε κρίσιμα ερωτήματα που αφορούν τη δική τους συμμετοχή και δράση:
- γνωρίζω πώς να προσαρμόσω τις καθημερινές μου συνήθειες ώστε να επιδράσω θετικά στο οικογενειακό και το μικρό κοινωνικό μου περιβάλλον,
- αντιλαμβάνομαι τους τρόπους με τους οποίους συμβαίνουν τα φαινόμενα και τα προβλήματα που ανακύπτουν ως δομές της κοινωνικής πραγματικότητας, και
- κατανοώ τους λόγους πίσω από αυτά τα φαινόμενα και αναλαμβάνω δράση με αίσθημα προσωπικής και συλλογικής ευθύνης προς την σχολική κοινότητα, την οικογένεια και την πολιτεία.
Αυτή η διαδικασία εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης αποσκοπεί στην ενίσχυση της κριτικής σκέψης των μαθητών και στην προαγωγή της ενεργητικής συμμετοχής τους, εφοδιάζοντάς τους με τα απαραίτητα εφόδια ώστε να γίνουν συμμέτοχοι στην κοινωνική αλλαγή και την προώθηση αξιών που συνάδουν με τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης. Η επιτυχής εφαρμογή των εκπαιδευτικών προγραμμάτων προϋποθέτει μια πολυδιάστατη προσέγγιση που περιλαμβάνει τρεις βασικές φάσεις:
- Πριν την επίσκεψη την προετοιμασία (pre), η οποία μπορεί να εκτελείται είτε στο σχολικό περιβάλλον υπό την καθοδήγηση του εκπαιδευτικού είτε στο οικιακό περιβάλλον με τη συμμετοχή των γονέων,
- Παρέμβαση/Επίσκεψη: η βιωματική δράση, κατά την εκπαιδευτική παρέμβαση (intervention) που λαμβάνει χώρα στο πεδίο με την παιδαγωγική ομάδα, και
- Μετά την επίσκεψη, ανατροφοδότηση για τις μετρήσεις (post) που πραγματοποιούνται μετά την παρέμβαση, προκειμένου να αξιολογηθεί η αλλαγή συμπεριφοράς, και οι οποίες επαναλαμβάνονται σε χρονικά διαστήματα μιας εβδομάδας, ενός μήνα και ενός έτους (ποσοτική μέτρηση και στατιστικές αναλύσεις μέσω του εργαλείου zipgrade).
